In een brief aan de Tweede en Eerste Kamer van 24 april jl. hebben de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister van Langdurige Zorg hun visie op goede gezondheidszorg uiteengezet. Het kabinet wil met deze beleidsbrief de afspraken uit het coalitieakkoord verder uitwerken voor het gezondheids- en zorgbeleid.
Hoofdpunten van de brief
- Het kabinet wil Nederland gezonder maken en de zorg toegankelijk, betaalbaar en van goede kwaliteit houden. De focus ligt op het voorkomen van ziekte, het verschuiven van zorg naar gezondheid en het beter organiseren van zorg, zodat deze aansluit bij wat mensen echt nodig hebben. Tegelijk erkent het kabinet dat de zorg onder druk staat door personeelstekorten en stijgende kosten, waardoor keuzes noodzakelijk zijn.
- Het beleid richt zich daarom op vier principes: inzetten op een gezonde generatie door preventie, het versterken van gezondheid in het dagelijks leven, het bieden van passende zorg en ondersteuning, en het behouden van een solidair zorgstelsel. Hiermee wil het kabinet de zorg toekomstbestendig houden voor iedereen.
- Het kabinet verwacht dat zorgverzekeraars actiever sturen op de beschikbaarheid van passende zorg en verduidelijkt daarvoor de zorgplicht, zodat deze niet alleen ziet op de huidige situatie maar ook op toekomstige beschikbaarheid en regionale transformaties en de NZa houdt hier toezicht op.
- Zorgverzekeraars worden verplicht om zorgaanbieders te contracteren wanneer dat nodig is voor de toegankelijkheid van passende zorg, inclusief nieuwe of nog niet-gecontracteerde aanbieders, en moeten daarbij constructief samenwerken met aanbieders bij regionale en landelijke hervormingen van het zorglandschap.
- Om versnippering te voorkomen wil het kabinet randvoorwaarden creëren voor meer gelijkgericht handelen van zorgverzekeraars bij regionale transformaties en free riding tegengaan, zodat investeringen in veranderingen eerlijk worden gedragen.
- Het kabinet wil zorgverzekeraars meer sturingsmogelijkheden geven door het mogelijk te maken niet-passende zorg niet langer te vergoeden. Daarvoor wordt de vergoeding van niet-gecontracteerde zorg afgeschaft, met inachtneming van de Europese patiëntenrichtlijn, zodat contractering weer het centrale instrument wordt.
- Daarnaast wordt de informatiepositie van zorgverzekeraars versterkt, onder meer door het (privacybewust) benutten van declaratiegegevens om aanbieders van mogelijk niet-passende zorg te identificeren en door geautomatiseerd inzicht in wachtlijsten, zodat verzekeraars gerichter kunnen contracteren en verzekerden beter kunnen bemiddelen.
- Het kabinet wil dat ouderen langer zelfstandig in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen en ziet dat het zorgaanbod zich al verschuift naar meer nadruk op zelfstandigheid, inzet van het sociale netwerk, digitale hulpmiddelen en nieuwe woonvormen. Deze ontwikkeling moet worden versneld en versterkt, omdat die bijdraagt aan kwaliteit van leven, het beperken van wachtlijsten, het verminderen van personeelstekorten en het beheersen van zorguitgaven.
- Om deze beweging te realiseren gaat het kabinet samen met veldpartijen bezien welke aanvullende stappen nodig zijn, bouwt het voort op het Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg en start het gesprekken met betrokken partijen om afspraken uit te breiden, inclusief aandacht voor gemeenschapsvorming in geclusterde woonvormen.
- Het kabinet wil de houdbaarheid van de Wmo verbeteren door huishoudelijke hulp niet langer als algemene maatwerkvoorziening aan te bieden (vanwege groeiend gebruik door mensen die dit zelf kunnen betalen), terwijl een vangnet blijft bestaan voor kwetsbare groepen, en werkt dit samen met gemeenten verder uit binnen een bredere hervormingsagenda gebaseerd op het houdbaarheidsonderzoek.
- De aanpak van zorgfraude wordt geïntensiveerd en krijgt prioriteit, met maatregelen gericht op preventie, snellere opsporing en bestraffing. Het kabinet wil strengere toetredingseisen en betere screening van zorgaanbieders, versterkt toezicht met meer controles en extra capaciteit, en een gezamenlijke inzet van veldpartijen. Ook worden normen voor verantwoord ondernemerschap aangescherpt, waaronder het tegengaan van excessen rond private equity.